Znaczenie pierwszej wojny telewizyjnej
Ofensywa Tet za sprawą przekazów medialnych stała się punktem zwrotnym podczas wojny w Wietnamie. Jednocześnie pokazała ona siłę nowoczesnych środków przekazów w kształtowaniu opinii publicznej. Za sprawą kamer telewizyjnych wojna wraz z całą swoją grozą wkroczyła do dziesiątek milionów domów w Ameryce. Przekaz medialny, umiejętnie wykorzystany, obrócił militarną klęskę komunistów w ich propagandowe i polityczne zwycięstwo. Wnioski z tych doświadczeń wyciągnęli także amerykańscy przywódcy polityczni i wojskowi. Wpłynęły one na kolejne operacje wojskowe, w szczególności na I wojnę w Zatoce Perskiej (1991), kiedy to Amerykanie wprowadzili szereg ograniczeń. W czasie konfliktu w Wietnamie dziennikarze niemal swobodnie mogli relacjonować przebieg działań wojennych, towarzysząc często amerykańskim żołnierzom na polu walki. Podczas operacji „Pustynna Burza” wojskowi rzadko pozwalali dziennikarzom udawać się na front. Co więcej, nawet gdy dochodziło do takich wyjazdów, to miały one formę zorganizowanych wycieczek w starannie wyselekcjonowanym gronie. Zmienił się także sposób przekazywania informacji przez siły zbrojne. Podczas „Pustynnej Burzy” wiadomości z pola walki były prezentowane przez wojskowych oficjeli w bardzo atrakcyjny sposób. To spowodowało, że główne amerykańskie mass media często bezkrytycznie powielały oficjalne komunikaty, przyjmując jednocześnie wojskowy żargon i terminologię. W przeciwieństwie do Wietnamu, tym razem głównym źródłem informacji byli wojskowi.
Hue, 20 lutego 1968 r. Walter Cronkite z CBS przeprowadza wywiad z prof. Mai z Uniwersytetu w Hue. (Źródło: National Archives / commandposts.com)
Wydarzenia te pokazują też trudności związane z odbiorem i interpretacją informacji. Szczególnie widoczne jest to na przykładzie różnic występujących pomiędzy relacjami prasowymi towarzyszącymi ofensywie Tet, a oceną tej kampanii dokonaną później przez historyków i analityków. Dla odbiorców przekazu medialnego oznacza to, że do otrzymywanych informacji należy podchodzić z rezerwą i z pewną dozą sceptycyzmu. Poznanie pełnego lub choćby bliższego obrazu danej sytuacji możliwe jest nieraz dopiero po wielu latach, wraz z dostępem do niektórych materiałów archiwalnych, czy choćby do relacji drugiej strony konfliktu.
Warto przy tym zastanowić się nad możliwościami działania korespondentów wojennych na terenach znajdujących się pod kontrolą komunistów, a także nad sposobem przedstawienia konfliktu wietnamskiego przez środki masowego przekazu z krajów „demokracji ludowej”. To zagadnienie zasługuje jednak na osobne opracowanie.
Literatura
Pingback: Historia i wojskowość – Ofensywa Tet | Leopold Tupalski